Konu: Yazım Kuralları

âdem:İnsan
adem:Yokluk

adet:Sayı
âdet:Gelenek

adil:Adalet
âdil:Adaletli

Ali:Özel ad
âli:Yüce, yüksek

araba:Tekerlekli, motorlu veya motorsuz her türlü kara taşıtı
otomobil: (Fr.)Motorlu taşıt

ayırt (et-):Birkaç şeyi birbirinden ayıran niteliği anlama(k)
ayırtı:Aynı cinsten olan şeyler arası ince fark, nüans

ayrıcalık:İmtiyaz
ayrılık:Ayrı olma durumu

ayrım:Benzer şeyleri birbirinden ayıran özellik, fark
ayırım:Eşit davranışta bulunmama

azımsamak: Daha fazlasını istemek, az görmek
küçümsemek: Değer vermemek, küçük görmek

balet:Bale yapan erkek sanatçı
balerin:Bale yapan kadın sanatçı

biçim: Dış görünüş, şekil
biçem:Üslûp

bileşik:Birleşerek oluşmuş, basit olmayan, mürekkep
birleşik:Bir araya gelmiş, birleşmiş olan

bir takım:Birbirini tamamlayan şeylerin tümü
birtakım:Belirsiz çokluk, kimi, bazı


çağdaş:Aynı çağda yaşayan, muasır
modern (Fr.):Çağa uygun, çağcıl, asrî

çekimser:Bir şey yapmaktan kaçınan
çekingen:Ürkek, sıkılgan

çelişki:Çelişme, tenakuz
ikilem:İnsanı istenmeyen durumlardan birini, çoğunlukla iki seçenekten birini izlemeye zorlayan tartışma, sorun veya usa vurma durumu

çözülmek:Gevşeyip yumuşamak, erimek
çözünmek:Maddenin sıvı içine karışması

dalâlet:Sapkınlık
delâlet:Kılavuzluk; belirti

direk:Ağaçtan veya demirden uzun ve kalın destek
direkt (İng.): Doğrudan

dogma (Fr.): Doğruluğu sınanmadan benimsenen, bir öğretinin veya ideolojinin temeli yapılan sav
doğma: Doğma, dünyaya gelme durumu

duygu: Duyularla algılama, his
duyu:Görme, işitme, koklama, dokunma ve tatma organlarıyla algılama yeteneği, hassa

düş:Gerçekte olmayan şey, imge, hayal
rüya (Ar.):Uyurken zihinde beliren olayların, düşüncelerin tümü

ehil:Bir işte yetkili olan, yeterli, erbap
ehlî:Evcil

etken:Faktör, amil
etkin:İşleyen, aktif, müessir

fiyat:Bir alım ve satımda bir şeyin para karşılığındaki ederi, pahası
ücret:İş gücünün karşılığı olan para ve mal

gibi:...-e benzer
denli:‘kadar’ anlamında edat

görelik:Bağıntı, izafet
göreli:Bağıntılı, izafî, nispî, rölatif
görece:Bağıl, izafî

görev:İş görme yetisi, vazife, bir nesne veya kimsenin yaptığı iş
ödev:Yapılması, yerine getirilmesi gerekli olan iş

görünmek:Görülür duruma gelmek; benzemek
görülmek:Gö yardımıyla bir şey, bir varlık algılanmak, seçilmek

hafriyat:Kazı, kazma işleri
*harfiyat:Türkçede böyle bir sözcük yoktur.

hak etmek:Hak kazanmak
hakketmek:Ağaç, taş vb. üstüne yazı veya şekil oymak

hal’etmek:Tahttan indirmek
halletmek:Çözüm yolu bulmak

halk:İnsan topluluğu
halk:Yaratma

hazine: Değerli eşya yığını; değerli eşyaların saklandığı yer
hazne: Depo

helâl: Dinin kurallarına aykırı olmayan
halel:Bozma, bozukluk

ılgım:Yalgın, pusarık, serap
ılgın:Bir ağaç cinsi

ile:Bağlaç
ilâ (Ar.)
..dan.....e kadar

kampanya
Belirli bir süredeki etkinlik dönemi
kumpanya
Daha çok, yabancı sınaî, ticarî ortaklık, tiyatro topluluğu

kara (< Ar.):Toprak
kara: Siyah

karşı:Karşılık olarak, mukabil
karşın:Gerekenin veya mantığın tersine olarak, rağmen

karşı:Karşılık olarak, mukabil
karşıt:Nitelik ve durumları birbirine büsbütün aykırı olan, zıt

karşılık:Bir davranışın karşı tarafta uyandırdığı, gerektirdiği başka davranış, mukabele
karşın:Gerekenin veya mantığın tersine olarak, rağmen

karşılık:Mukabele, cevap, bedel
karşıtlık:Zıtlık

katil (Ar.):Öldürme
kâtil
:nsanları öldüren kimse


klinik:Hasta bakılan yer
poliklinik:Çeşitli hastalıkların bakıldığı klinik

kerli ferli
kelli felli
Her ikiside kullanılır.
1.Kılığı kıyafeti düzgün, olgun ve gösterişli kimse.
2.Güngörmüş

komite:Alt kurul, encümen, komisyon
komita:Siyasî bir amaç için silâh kullanan gizli topluluk

kupa (< İt. cuppa):Bronz veya kristal kap
kupa (< Fr. coupé):Bir tür dört tekerlekli araba

aktör = Sinema ve tiyatroda erkek sanatçı
aktris = Sinema ve tiyatroda kadın sanatçı
bilakis = aksine
bilhassa = özellikle
cefakâr = eziyet eden
cefakeş = eziyet gören
çözmek = halletmek
çözümlemek = tahlil etmek
delalet = yol gösterme
dalalet = doğru yoldan şaşma
dansör = erkek dansçı
dansöz = kadın dansçı
eşgal = işler
eşkâl = şekiller (Hırsızın eşkâli)
etkin = faal, aktif
etken = faktör
etkin = aktif
edilgin = pasif
folklor = halkbilimi
halkoyunları = halk dansı
haseb(hasebiyle) = neden (nedeniyle)
hesap = matematik, alış veriş ilişkisi
irtica = gericilik
iltica = sığınma
istifa = Kişinin bir görevden
istiğfa = bir alacağın ödenmesi kendi isteğiyle ayrılması
kabil = olabilir, mümkün
kabîl = soy, sınıf; tür, gibi
(kabil-i tahammül değil=tahammül edilemez)
(Bu kabil işler = Bu gibi işler)
katl = öldürme işi (katil zanlısı)
katil = öldüren kişi
mahsur = kuşatılmış
mahzur = zarar, sakınca
masör = masaj yapan erkek
masöz = masaj yapan kadın
matine = sinema, tiyatro, konser vb sanatsal etkinliklerin gündüz gösterisi.
suare = sinema, tiyatro, konser vb. sanatsal etkinliklerin gece gösterisi
muhabere=(haber) haberleşme
muharebe = (harb) savaş
muhasebe = hesaplaşma
musahabe = söyleşi
mürteci = gerici
mülteci = sığınmacı
mütehassis = duygulanma
mütehassıs = uzman
mütevazi = eşit
mütevazı = alçakgönüllü
nüfus = insanlar
nüfuz = sözü geçme, saygınlık, itibar
olasılık = ihtimal
olanak = imkân
öğretim = bilgi verme işi (2000-2001 öğretim yılı)
öğrenim = bilgi alma işi(öğrenim hayatı)
râkip = binici
rakîp = birbirinden üstünlük yarışında kişilerden her biri.
tabii = doğal
tabi = bağlı, bağımlı
tahrifat = bozma, değiştirme
tahribat= harab etme, yıkma
taktir = damıtma
takdir = değer biçme
tanıtmak = takdim etmek
tanıştırmak = iki kişiyi birbirine tanıtmak
teamül = alışılmış uygulama
temayül = eğilim
tefriş etmek = döşemek
teşrif etmek = şereflendirmek
tehdit = gözdağı verme
tahdit = sınırlama
tellal = Meydanda bir şeyi bir şeyi duyuran kişi
tellak = Erkekler hamamında müşterileri yıkayan erkek
natır = Kadınlar hamamında müşterileri yıkayan kadın
-zede = …-den zarar görmüş kişi (kazazede =kaza geçirmiş kişi)
-zade = …-nın oğlu (paşazade =paşa oğlu)

kurum:Müessese, tesis
kuruluş:Topluma hizmet amacı ve göreviyle kurulan her şey

küp (< Ar. ku:b):Toprak kap
küp (< Fr. cube):Altı yüzlü dikdörtgen

lâf:Lâkırdı; sonuçsuz, yararı olmayan konuşma; konu
söz:Sözcük, sözcük dizisi

lâik (Fr.): Devlet ve din işlerini ayrı tutan
lâyık (Ar.):Bir şeyi elde etmeye hak kazanmış olan

mahkeme:Yargılama yapılan yer
muhakeme:Yargılama

mahzur:Sakınca
mahsur:Sarılmış, kuşatılmış

maiyet:Üst görevlinin yanında bulunan kimseler
mahiyet:Nitelik, vasıf, öz, asıl, iç yüz

merhum:Müslümanlık dinine mensup ölmüş erkek
müteveffa:Hristiyanlık dinine mensup ölmüş kimse

mevhum:Gerçekte var olmayan, var sayılan
mefhum:Kavram

meteor:Akanyıldız
meteorit:Gök taşı

müsaade:1.İzin, icazet, ruhsat 2. Elverişli, uygun olma durumu
izin:1. Müsaade, ruhsat 2. İş yerince verilen tatil

mütahassıs:Uzman
mütehassis: Duygulanmış

mütevazı:Alçakgönüllü
mütevazi: Paralel

nicelik:Bir şeyin azalıp çoğalabilen durumu, miktar
nitelik:Bir şeyi diğerinden ayıran özellik, vasıf

nüfuz:Söz geçirme, erk
nüfus:Toplam insan sayısı

olanaklı: Olma ihtimali bulunan, mümkün, kâbil
olası:Görünüşe göre olacağı sanılan, muhtemel

otel:Geceleme imkânı yanında, yemek ve eğlence imkânı sunan işletme
motel:Motorlu taşıtlarla seyahat edenlerin barınmaları için yapılmış otel

otomobil:Motorlu taşıt
Taksi:Ücret karşılığı yolcu taşınan otomobil

öğrenim:Gerekli bilgi, beceri ve alışkanlıkların elde edilmesi amacıyla yapılan çalışma, tahsil
öğretim:Belli bir amaca göre gereken bilgileri verme işi, talim

ölçü:Bir niceliği, o nicelik için kabul edilmiş birimlerden birine oranlayarak değerlendirme
ölçüt:Bir yargıya varmak veya değer vermek için başvurulan ilke, kıstas, kriter

öncel:Sonucun çıkarıldığı önerme ve önermeler
öncül:Bir tasımda, sonucu hazırlayan ilk iki önermeden her biri

öneri:Bir sorunu çözmek üzere öne sürülen görüş, düşünce, teklif
önerme:Kabul edilmesi için öne sürülen düşünce, teklif
önerti (mantık): Şartlı bir önermenin şartı anlatan ön bölümü

özel:Hususî, zatî, devlete değil, kişiye ait olan
özgü: Özellikleri birine veya bir şeye ait olan

özgür:Kendi kendine hareket etme, davranma, karar verme gücü olan
bağımsız: Davranışlarını, tutumunu, girişimlerini herhangi bir gücün etkisinde kalmadan düzenleyebilen, hür

öznel: Bireyin duygu ve düşüncelerine dayanan, enfüsî; subjektif
nesnel: Taraf tutmadan inceleme yapan, hüküm veren, afakî; objektif

porte: Para tutarı; notaların yazıldığı beş paralel çizgi
portre :Bir kimsenin yağlı boya yapılmış resmi

süre: Bir olayın başı ile sonu arasında geçen zaman parçası
süreç : Olay veya hareketler dizisi

problem : Sorun
problematik: Sorunlu

rakip: Aynı şeyi elde etmeye çalışan
râkip:Eski dilde ‘binen, binici’

Sanal:Gerçekte olmayan, farazî
edimsel:Fiilî, aktüel

sanat:Üstün yaratıcılık
zanaat: Tecrübe ve ustalık gerektiren iş

sanayi:Endüstri
sınaî:Sanayi ile ilgili

sanık: Suçlu olduğu sanılan kimse, maznun
suçlu: Suç işlemiş kimse

sanı: Sanmak durumu ve sonucu, zan
sanrı: Uyanık bir kişinin, kendi dışında var sandığı, ama gerçekte yok olan olguları algılaması, birsam

savunmak: Bir kimseye, hareket veya düşünceyi doğru, haklı göstermeye çalışmak, onun yanında olmak
iddia etmek: Sözünde direnmek, bir iddia ileri sürmek

sonuç: Bir olayın doğurduğu başka bir olay veya durum, netice
son:Şimdiki zamana en yakın zamandan beri olan veya bu zamandan yapılmış, olmuş olan, ilk karşıtı

sorgu:Sorma işi, sanığın araştırma konusu olan olaylarla ilgili olarak yargıç karşısındaki beyanı
soru:Bir şey öğrenmek için birine yöneltilen ve karşılık gerektiren söz veya yazı, sual

söylence:Efsane, meşguliyet
söylem:Söyleyiş, söyleniş

suç:Yasalara, törelere, ahlâk kurallarına aykırı davranış
kabahat:Uygunsuz hareket, çirkin yakışıksız davranış

sükût: Sessizlik, susma
sukut:Aşağı inme, düşme

şan (Fr.):Ses dizisi
şan (Ar.):Ün, şöhret

şantöz:Kadın şarkıcı
şantör:Erkek şarkıcı

şok:Şok
şoke:‘Şoke etmek’ veya ‘şoke olmak’ anlamında kullanılır.

tahayyül:Hayalde canlandırma, sembolleştirme
hayal:Zihinde tasarlanan, canlandırılan ve gerçekleşmesi özlenen şey; imge, hulya

tasarı:Bir kimsenin yapmayı düşündüğü şey
tasarım:Tasarımlamak işi veya tasarımlanan biçim, tasavvur

teamül:İş, davranış, alışı
temayül:Meyletme, eğilim

teori:Kuram, nazariye
hipotez:Varsayım, faraziye

tevsi:Genişletme
tevzi: Dağıtma

tez (Fr.):Sav
tez (Far.):Süratli

tüm:Bir şeyin olancası, topu, tamamı
bütün:Eksiksiz, tam, parçalanmamış

türbin:Herhangi bir akışkan yardımıyla dönme hareketine giren araç
tribün:Seyircilerin maç seyretmek için bulundukları yer

uğraş:İş, meslek, meşguliyet
uğraşı:Uğraşılan şey, meşgale

vamp: Erkek peşinde koşan kadın
vampir:İnsanların kanını emdiğine inanılan hortlak

veya: Olacağı sanılan, seçime bırakılan şeyler ikiden çok olursa kullanılır.
ya da:Ayrı olmakla birlikte aynı değerde tutulan iki şeyi anlatan sözlerden ikincisinin önüne getirilir.

yad:Gurbet, yabancı eller
yâd (Far.):Hatırlama

yakından:Yakın olarak
yakinen (Ar.):Sağlam olarak, iyice

yaklaşık:Gerçek değer ya da miktarına yakın, takribî
yakın:Uzak olmayan

yaşam:Hayat
yaşantı:Hayat tecrübesi

yayın:Yayımlanan kitap, dergi, gazete vb.
yayım:Kitap, dergi, gazete vb.nı basıp dağıtma

yetke:Yaptırma veya yasak etme hakkı veya gücü
yetki:Bir görevi, bir işi yasaların verdiği imkânlara göre, belli şartlarda yürütmeyi sağlayan hak, salâhiyet

yönetmelik:Bir kuruluşun çalışma kurallarını belirleyen kuralların tümü
yönetmenlik:Yönetmen olma durumu

-zade (Far.): Oğul, evlât: Asilzade
-zede (Far.):Vurmuş, vurulmuş¨Felâketzede

teşekkürler... genelde karıştırılır böyle kelimeler...sınavlarda da yanlış yapmamıza neden oluyordu buradan öğreniriz artık